Radyo Hakkında Bilinmesi Gerekenler


Canlı radyo gecikmeden anlık olarak verilen yayındır. Televizyon günlerinden önce, dinleyiciler radyodaki tiyatro, komedi, şov, haberler ve konserleri televizyondaki gibi aynı şekilde dinlediler. Çoğu radyolar, insanların görüşlerini ve yaşamlarını konuşabileceği ve de müzik dinleyebileceği iletişim araçlarıdır.


İnternet Radyosu


İnternet radyosu (ayrıca web, net, e-radyo, çevrimiçi, web yayıncılığı) internet üzerinden iletilen bir sesli hizmettir. İnternetteki yayınlar, genel olarak kablosuz araçlarla iletilmediğinden, web yayıncılığı olarak adlandırılır.


İnternet radyosu veya canlı radyo, dinleyicilere geleneksel yayın medyalarına çok benzer şekilde, duraklatılmayacak veya tekrar çalınmayacakları sürekli bir ses akışı sunarak akış medyası içerir; bu açıdan, isteğe bağlı dosya sunumundan farklıdır. İnternet radyosu, akışı yerine indirmeyi de içeren podcasting'ten ayrılmaktadır.


İnternette bu kanallar, geleneksel yayın istasyonlarında bulunan her formatta haber, spor, konuşma ve çeşitli müzik türleri sunar.


Kullanılan Teknoloji


Canlı radyo dinleme servislerine genellikle uygun bir internet bağlantısı olan dünyanın herhangi bir yerinden erişilebilir; Örneğin, Avrupa ve Amerika'dan bir Türk istasyonunu dinleyebilirsiniz.


Bu özellik radyo dinle servislerini, özellikle yurt dışından dinleyenler arasında popüler hale getirdi. Yine de, Türkiye'de ki Kral FM, Power Türk ve Pal Station (haber, konuşma ve spor istasyonları hariç) gibi istasyonlar, müzik lisansı ve reklamcılıkla ilgili sorunlardan dolayı bazı ülkelerde kısıtlıdır.


Yayınları, genellikle yerel istasyonlar tarafından yapılan yayınlar o ülkede veya bölgede yaşayan dinleyiciler için uygundur.


Nasıl Canlı Dinlenir?


Canlı radyo, genellikle, ilgili istasyonun web sitesinde bulunan gömülü bir kod vasıtasıyla standart bir ev bilgisayarı veya benzeri bir cihazda dinlenir. Son yıllarda, bütün istasyonları bir arada bulunduran ve dinleyicilere bütün radyo kanallarını canlı dinleme imkanı sunan birçok dinleme sitesi dinleyicilerin hizmetine sunulmuştur.


Yayın Akışı


Yayın akışı teknolojisi, dağıtımda genellikle bir ses codec'i kullanarak aktarılır. Akan ses formatları arasında MP3, Ogg Vorbis, Windows Media Audio, RealAudio ve HE AAC (veya aacPlus) bulunur. Ses verileri, yerel ağ veya internet üzerinden TCP veya UDP paketlerinde kesintisiz olarak (akış halinde) iletilir, daha sonra alıcıda yeniden birleştirilir ve bir veya iki dakika sonra oynatılır. Gecikme, geri kalma olarak adlandırılır ve sayısal ses yayıncılığının çeşitli aşamalarında tanıtılır.


Simülasyon


Yerel kanal arayıcı simülasyon programı, yayının yapıldığı şehirde havada da duyulabilen tüm çevrimiçi yayınları içerir.


Popülerlik


2003 yılında radyo istasyonlarının geliri 49 milyon Türk Lirası idi. 2006'da bu rakam 500 milyon Türk Lirasına çıktı. 21 Şubat 2007'de Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından 3,000 Türk vatandaşından yapılan bir araştırmaya göre", Türk dinleyicilerin % 12'sinin web tabanlı istasyonları dinlediği belirlendi. Diğer bir deyişle, "sitelerin haftalık 57 milyon dinleyicisi var", uydu radyosuna, yüksek çözünürlüklü, podcast'lere veya cep telefonuyla çalışan radyoya göre çevrimiçi daha fazla insan dinliyor. Nisan 2008'de RTÜK araştırması, Türkiye'de 25-54 yaşlarındaki yedi kişiden birinin her hafta çevrimiçi dinlediğini gösterdi. 2008'de Türkiye nüfusunun yüzde 13'ü online dinlerken bu oran 2007'de yüzde 11'di. İşlevi, alıcı benzeri FM deneyimi sunan birçok özel internet cihazında da yer almaktadır.


2012 yılının dördüncü çeyreğinde (4. çeyrekte), ücretsiz hizmetler, 13 ile 35 yaş arasındaki tüketiciler arasındaki ortalama haftalık müzik dinleme süresinin neredeyse dörtte birine (yüzde 23), bir önceki yıla göre yüzde 17'lik bir paya sahip oldu.


Dinleme oranları 13 ile 35 yaş grubunda düşerken, şu anda müzik dinleme süresinin yüzde 24'ünü oluşturan AM / FM dinleme oranları yüzdü 2 düştü. Buna karşılık, 36 yaş ve üstü yaş grubunda müzik dinleme sadece yüzde 13'ünü oluştururken, AM / FM bantlarında dinleyenlerin oranı yüzde 41 oldu.


Halen 12 yaş ve üstü Türkiye vatandaşlarının %47'si son bir ayda çevrimiçi olarak dinlediklerini söylerken bu kişilerin % 36'sı son bir hafta içinde dinlediklerini belirtti. Bu rakamlar 2013'te sırasıyla % 45 ve % 33'ten yüksektir. Radyo dinlenen ortalama zaman miktarı, 2013'te haftalık 11 saat, 56 dakika, 2014'te 13 saat 19 dakika olarak gerçekleşti.


Tahmin edilebileceği gibi, gençler ve yetişkinler için kullanım sayıları çok daha yüksektir; 12-24 yaş arasındaki Türklerin % 75'i, 25-54 yaşlarındaki Türklerin % 50'si, 55 yaş üstü Türklerin % 21'i radyo dinlemektedir. Aynı yaş gruplarındaki haftalık veriler sırasıyla % 64, % 37 ve % 13'tür.


Tarihçesi


İnternet radyosu öncüsü Carl Malamud'dır. 1993'te Malamud, "bir bilgisayar uzmanıyla röportaj yapan ilk bilgisayar talk showu" olan "İnternet Talk Radio"yu başlattı. İlk internet konseri olan "Severe Tire Damage" 24 Haziran 1993 tarihinde yayınlandı.


Kasım 1994'te Rolling Stones konseri ilk büyük siber yayın multicast konseriydi. Mick Jagger, konserin açılışını "Bu gece internete giren herkese özel bir karşılama yapmak istiyorum" diyerek açtı ve konuşmasında umarın istasyon çökmez diye devam etti.


7 Kasım 1994'te, WXYC (89.3 FM Chapel Hill, NC ABD), internette yayın yapan ilk istasyon oldu. WXYC, daha sonra Ibiblio olarak bilinen ve Cornell'in CU SeeMe yazılımını çalıştıran SunSite'deki bir sisteme bağlı bir FM bandı kullandı. WXYC, test yayınlarını ve bant genişliği testlerini Ağustos 1994'ün başlarında başlattı. WREK (91.1 FM, Atlanta, GA USA) aynı gün CyberRadio1 adlı kendi özel yazılımı kullanarak akışı başlattı. Bununla birlikte, WXYC'den farklı olarak bu WREK'in beta lansmanıydı ve akış sonraki bir tarihe kadar bildirilmedi.


Time dergisi, RealAudio'nun "dijital sıkıştırmada en son gelişmelerden yararlandığını" ve "AM kalitesinde sesin gerçek zamanlı olarak" teslim edildiğini söyledi. Sonunda, Nullsoft ve Microsoft gibi şirketler, kullanıcıların akıcı ses oynatıcılarını ücretsiz indirmelerine izin verdi. Yazılım ses çalarlar piyasaya çıktıkça, birçok web tabanlı istasyon ortaya çıkmaya başladı.


1995'te Scott Bourne, NetRadio.com'u dünyanın ilk internet radyosu olarak kurdu. NetRadio.com, internet radyosunda öncü oldu. ASCAP tarafından lisanslanan ilk internet ağıydı. NetRadio sonunda Ekim 1999'da bir halka arz edildi. Mevcut internet sağlayıcılarının çoğu, NetRadio.com'un dijital ortama aktarma yolunu izledi.


Londra Virgin Radio istasyonu, Mart 1996'da bütün programlarını internet üzerinden canlı yayın yapan ilk Avrupa radyo istasyonu oldu. FM sinyalini, kaynağından canlı olarak günün 24 saati internette aynı anda yayınladı.


İnternet radyoculuğu 1990'ların sonlarında önemli bir medya aracı haline geldi ve yatırımcıların ilgisini çekti. 1998'de Broadcast.com ilk olarak halka arz edildi. O tarihte Amerika'daki hisse senedi fiyatlarındaki artışla bir rekora imza attı. Satış fiyatı 18 dolar idi ve şirketin hisseleri ticaretin ilk günü 68 dolarla açıldı. Yahoo, Broadcast.com'u 20 Temmuz 1999'da 5,7 milyar ABD Doları karşılığında satın aldı.


Gerçek Ses'in HTTP üzerinden akışının sağlanmasıyla birlikte, akış bir dizi program ile daha kolay erişilebilir bir hale geldi. Böyle bir gösteri, 1997'de TechEdge Radio tarafından, canlı 3 formatta yayınlandı. Real Audio sunucusundan HTTP ile web üzerinden canlı yayın yapıldı. 1998'de en uzun süren internet radyo programı "The Vinyl Lounge" Avustralya'nın Sydney'deki ilk internet radyo istasyonu olan NetFM'den netcasting tarafından yapıldı.


2000'den itibaren çoğu internet radyosu, bant genişliği daha ekonomik hale geldiğinden dolayı yayın kalitesini artırdı. Günümüzde çoğu istasyon, CD kalitesinde ses sağlayan 64 kbit/s ve 128 kbit/s arasında yayın yapıyor.


Telif Hakkı Tartışmaları


Ekim 1998'de ABD Kongresi Dijital Binyıl Telif Hakkı Yasası'na (DMCA) geçti. DMCA'nın bir sonucu olarak, yayın teliflerine ek olarak uydu ve internet yayınları için telif ücretlerinin ödenmesi gerektiğine vardı. Ancak Türkiye'de sitelerin, istasyonlara telif hakkı ödemesine ilişkin bir yasa bulunmamaktadır. Bu istasyonlarının yayınları kanalların isteğine göre mevzuat kanununa göre korunmaktadır. Buna karşın, geleneksel yayıncılar yalnızca yayın telif ücretleri ödüyorlar ancak performans telif ücreti ödemiyorlar.


İnternet yayıncıları için performans teliflerinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusunda bir tartışma başladı. Bazı gözlemciler, önerilen telif ücretlerinin aşırı derecede külfetli olduğunu ve bağımsız radyo istasyonlarının dezavantajlı hale getirdiklerini belirtti. Sadece AOL gibi İnternet devleri yeni oranları göze alabilirken birçok küçük internet radyo istasyonunu kapatmak zorunda kalacaktır. Digital Media Association (DiMA), Yahoo! Music gibi büyük şirketlerin bile önerilen oranlar yüzünden başarısız olabileceği söylendi.